Birtíngur er íslensk þýðing á Candide ou l’Optimisme eftir Voltaire. Verkið kom fyrst út árið 1759 og telst eitt þekktasta rit frönsku upplýsingarinnar. Sagan segir frá hinum saklausa Birtíngi sem ferðast um heiminn og verður vitni að stríðum, náttúruhamförum og mannlegri grimmd. Með kaldhæðni og háði gagnrýnir höfundur heimspekilega bjartsýni samtímans, einkum hugmyndina um að heimurinn sé „bestur allra mögulegra heima“. Bókmenntagrein verksins er heimspekileg skáldsaga, nánar tiltekið ádeilusaga (satíra) í prósaformi.